{"id":545,"date":"2024-04-19T08:16:35","date_gmt":"2024-04-19T08:16:35","guid":{"rendered":"https:\/\/isc-studyofcapitalism.org\/wp\/?p=545"},"modified":"2024-04-19T08:18:46","modified_gmt":"2024-04-19T08:18:46","slug":"dante-critico-con-chi-non-prende-posizione-e-conduce-la-propria-piccola-esistenza-senza-identita-privata-della-morte-e-della-vita-nel-vuoto-assoluto","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/isc-studyofcapitalism.org\/wp\/2024\/04\/19\/dante-critico-con-chi-non-prende-posizione-e-conduce-la-propria-piccola-esistenza-senza-identita-privata-della-morte-e-della-vita-nel-vuoto-assoluto\/","title":{"rendered":"Dante critico con chi non prende posizione e conduce la propria piccola esistenza senza identit\u00e0, &#8220;privata della morte e della vita&#8221;, nel vuoto assoluto"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8220;Le monde semble inverse\u00e9 (37) et c&#8217;est cela qui effraie Dante, lui donne la tentation de se taire, d&#8217;\u00eatre neutre: les disciples du bien par trahison se rangent sous l&#8217;\u00e9tendard du mal, de Lucifer, tandis qu&#8217;\u00e0 l&#8217;inverse les pa\u00efens se montrent dignes d&#8217;\u00eatre coh\u00e9ritiers du rohaume c\u00e9leste (38). Brutus et Cassius, en tuant C\u00e9sar, sont associ\u00e9s dans l&#8217;esprit de Dante \u00e0 Caton d&#8217;Utique, ennemi jur\u00e9 de C\u00e9sar, mod\u00e8le de vertu, champion de la libert\u00e9 politique et morale (39). Caton s&#8217;est suicid\u00e9 au nom de la libert\u00e9; c&#8217;\u00e9tait suffisant aux yeux de Dante pour l&#8217;immortaliser en quelque sorte en lui confiant la garde du Purgatoire. Voil\u00e0 des v\u00e9rit\u00e9s dures \u00e0 entendre; on comprend sans peine qu&#8217;Il plus facile de se taire, comme les \u00abneutres\u00bb qu&#8217;il vomit, de ne point prendre parti ni de se compromettre, de mener sa petite existence terne, \u00e9go\u00efste, sans identit\u00e9 aucune, \u00abpriv\u00e9e de mort et de vie\u00bb, dans la viduit\u00e9 absolue. Mais il craignait que cette \u00abneutralit\u00e9\u00bb soit mortelle. Il a choisi de livrer le combat \u00abpour le salut de la v\u00e9rit\u00e9\u00bb (40). C&#8217;est l&#8217;aveu qu&#8217;il nous fait au chant XVII du &#8216;Paradis&#8217;:<br>\u00abEt si du vrai je suis un ami peureux<br>\u00abJe crains de perdre vie parmi ceux-l\u00e0<br>\u00abQui diront notre temps vieux et ancien\u00bb (vers 118-121)<br>[(37) Lucifer a les jambes en l&#8217;air. Cfr Enfer XXXIV, 90; (38) Tout le chant XXXIV est consacr\u00e9 aux tra\u00eetres; (39) Cf. P. Renucci, &#8216;Dante disciple et juge du monde gr\u00e9co-latin, Paris, Les Belles-Lettres, 1954, pp.303-308; (40) &#8216;Monarchie&#8217;, III, 3] [capitolo di Guy H. Allard. &#8216;Dante et la mort&#8217; (pag 213-227) (in) AaVv, &#8216;Le sentiment de la mort au Moyen \u00c2ge&#8217;, Editions L&#8217;Aurore, Montreal, 1979]<br>[&#8220;Il mondo sembra capovolto (37) e questo \u00e8 ci\u00f2 che spaventa Dante, gli d\u00e0 la tentazione di tacere, di essere neutrale: i discepoli del bene si schierano a tradimento sotto il vessillo del male, di Lucifero, mentre, al contrario, i pagani mostrano essi stessi degni di essere coeredi del regno celeste (38). Bruto e Cassio, uccidendo Cesare, vengono associati nella mente di Dante a Catone di Utica, nemico giurato di Cesare, modello di virt\u00f9, paladino della libert\u00e0 politica e morale (39). Catone si suicid\u00f2 in nome della libert\u00e0; bastava agli occhi di Dante per immortalarlo in qualche modo affidandogli la custodia del Purgatorio. Queste sono verit\u00e0 difficili da ascoltare; capiamo senza difficolt\u00e0 che \u00e8 pi\u00f9 facile tacere, come i &#8220;neutrali&#8221; di cui egli \u00e8 nauseato, non prendere posizione, schierarsi, n\u00e9 compromettersi, condurre la propria piccola esistenza ottusa, egoista, senza identit\u00e0, &#8220;privata della morte e della vita&#8221;, nel vuoto assoluto. Ma temeva che questa &#8216;neutralit\u00e0&#8217; sarebbe stata mortale. Scelse di lottare \u00abper la salvezza della verit\u00e0\u00bb (40). Questa \u00e8 la confessione che ci fa nel canto XVII del &#8216;Paradiso&#8217; (\u2026)] [(37) Lucifero ha le gambe per aria. Cfr Inferno XXXIV, 90; (38) Tutto il canto XXXIV \u00e8 dedicato ai traditori; (39) Cfr. P. Renucci, &#8216;Dante discepolo e giudice del mondo greco-latino, Parigi, Les Belles-Lettres, 1954, pp.303-308; (40) &#8216;Monarchia&#8217;, III, 3] [capitolo di Guy H. Allard. &#8216;Dante e la morte&#8217; (pag 213-227) (in) AaVv, &#8216;Il sentimento della morte nel Medioevo&#8217;, Edizioni L&#8217;Aurore, Montreal, 1979]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8220;Le monde semble inverse\u00e9 (37) et c&#8217;est cela qui effraie Dante, lui donne la tentation de se taire, d&#8217;\u00eatre neutre: les disciples du bien par trahison se rangent sous l&#8217;\u00e9tendard du mal, de Lucifer, tandis qu&#8217;\u00e0 l&#8217;inverse les pa\u00efens se montrent dignes d&#8217;\u00eatre coh\u00e9ritiers du rohaume c\u00e9leste (38). Brutus et Cassius, en tuant C\u00e9sar, sont [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"","ocean_second_sidebar":"","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"","ocean_custom_header_template":"","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"","ocean_menu_typo_font_family":"","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"","omw_enable_modal_window":"enable","osp_disable_panel":"default","osh_disable_topbar_sticky":"default","osh_disable_header_sticky":"default","osh_sticky_header_style":"default","osh_sticky_header_effect":"","osh_custom_sticky_logo":0,"osh_custom_retina_sticky_logo":0,"osh_custom_sticky_logo_height":0,"osh_background_color":"","osh_links_color":"","osh_links_hover_color":"","osh_links_active_color":"","osh_links_bg_color":"","osh_links_hover_bg_color":"","osh_links_active_bg_color":"","osh_menu_social_links_color":"","osh_menu_social_hover_links_color":"","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"on","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-545","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-isc-news","entry"],"categories_names":["ISC NEWS"],"post_class":[["post-545","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-isc-news","entry"]],"author_avatar":["<img alt='' src='https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/eec158d11d90a0dc44c06e5b716352a20680f25f5a5e89732eef832e86eed5d7?s=96&#038;d=mm&#038;r=g' srcset='https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/eec158d11d90a0dc44c06e5b716352a20680f25f5a5e89732eef832e86eed5d7?s=192&#038;d=mm&#038;r=g 2x' class='avatar avatar-96 photo' height='96' width='96' loading='lazy' decoding='async'\/>"],"featured_video":null,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/isc-studyofcapitalism.org\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/545","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/isc-studyofcapitalism.org\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/isc-studyofcapitalism.org\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/isc-studyofcapitalism.org\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/isc-studyofcapitalism.org\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=545"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/isc-studyofcapitalism.org\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/545\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":547,"href":"https:\/\/isc-studyofcapitalism.org\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/545\/revisions\/547"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/isc-studyofcapitalism.org\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=545"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/isc-studyofcapitalism.org\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=545"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/isc-studyofcapitalism.org\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=545"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}